Tonica

Praktijk voor Koorzang en Coaching Vorden

 

 "Ik inspireer via muziek" 

Herken je dit? Je kijkt wel naar de noten op je bladmuziek, maar je kunt er weinig mee. Als je je partij ziet, heb je geen idee hoe die gaat klinken. Voor het instuderen ben je afhankelijk van oefenprogramma's of opnames. Wat zou het leuk en handig zijn om een beetje van blad te kunnen zingen. Kennis hebben van bladmuziek en muziektheorie is nog geen garantie dat je ook iets met die kennis kunt. Wat je daarvoor nodig hebt, is training in solfège. Dat betekent, kort gezegd, dat je als je notenschrift ziet, een idee hebt van hoe het gaat klinken en andersom als je iets hoort, dat je het dan kunt opschrijven in notenschrift. Vooral het eerste is voor koorzangers van belang. Hieronder staan wat oefeningen om je handigheid hiermee te ontwikkelen. 

sheet music 277277 1920

Wat heb je onder andere nodig om van blad te kunnen zingen?

- Inzicht in toonhoogtes en ritmes

- Gevoel voor toonhoogte, toonsoort en de functie van de tonen binnen de tioonladder

- Gevoel voor intervallen en ritme in een melodie

 

Dit vraagt om training van zowel notenlezen als gehoortraining. Meer informatie over puur het noten lezen kun je vinden onder de menuknop 'Thuis zingen'. Hier staat, wat meer onderaan, een korte cursus via YouTube. Op deze plek richt ik me vooral op de gehoortraining. We starten met een kleine oefening in het horen van toonhoogten. Zie onderstaand filmpje:

 

Filmpje hoger-lager: {youtube}https://youtu.be/20LjgW0-3D0{/youtube}

 

We gaan er hier vanuit dat elk lied gebaseerd is op een toonladder. Natuurlijk bestaat er ook muziek waarbij dat anders is, maar binnen de meeste koren,kom je die niet zo snel tegen. Een van de eerste dingen die handig zijn om te weten, is hoe een toonladder in elkaar zit. Het is een reeks van acht elkaar opvolgende tonen. Zo'n toonladder is als het ware het muzikaal palet waarmee de componist de muziek schrijft. Hij gebruikt vooral de tonen die horen bij de toonladder van zijn muziekstuk. Grofweg kennen we twee basis toonladders, majeur en mineur. Ze klinken anders en dat komt omdat de afstanden tussen de tonen (de intervallen) van de toonladders anders zijn. De eerste toon van de toonladder heet de tonica, de grondtoon van het muziekstuk. Onderstaand een voorbeeld: de majeur-toonladder van/op C (ook wel C-groot genoemd).

 toonladder

We kennen de tonen C, D, E, F, G, A, B. Het zijn altijd acht tonen bestaande uit deze namen. Alvast belangrijk om te weten: In onze muziek zit overal tussen de tonen een hele toonsafstand, behalve tussen de E en F en B en C. Daar zit maar een halve toonafstand tussen. Je kunt dit al goed zien aan de toetsen op de piano. Overal waar een zwarte toets zit, zit een hele toon tussen de toetsen. Je ziet dat er tussen de E en F en B en C geen zwarte toets zit, daar zit maar een halve toonsafstand tussen, zie onderstaande afbeelding.

pianotoetsen

 

Vervolgens gaan we het hebben over het bepalen van de toonsoort. Wat is de toonladder waarop de muziek gebaseerd is die je zingt? Em wat is de tonica, de grondtoon? Een lied staat in een bepaalde toonsoort geschreven. Als je weet welke, kun je je makkelijker een voorstelling maken van de melodie. Daarover gaat onderstaand filmpje..

 

Filmpje over toonsoorten:  {youtube}https://youtu.be/WmicH2Euig0{/youtube}

 

 

 kwintencirkel

De kwintencirkel: een overzicht van alle toonsoorten, op elke denkbare toon gebouwd,

met bijbehorende kruisen en mollen

 

Als je weet wat een toonladder is en je weet welke toonsoort van toepassing is, dan is de volgende stap om de afstanden tussen de tonen te kunnen lezen en zingen.. Die afstanden heten intervallen. Ze hebben allemaal een naam en het herkennen van intervallen in de noten en op gehoor is cruciaal voor het zingen van blad. Onderstaand een filmpje hierover.

 

Filmpje over intervallen: {youtube}https://youtu.be/UCZPxYsGLWg{/youtube}

 

intervallen

Nu is het tijd om te gaan oefenen met het horen en herkennen van intervallen. Als je namelijk in de bladmuziek de afstand tussen noten kunt bepalen en weet hoe die afstand klinkt, dan is er het begin met zingen van blad. Onderstaand filmpje helpt bij het horen van de intervallen:

 

Filmpje intervallen horen: {youtube}https://youtu.be/x4gz7FHPxw4{/youtube}